Atıf Hoca’yı asmışlar


Hakim ‘masum’ dediği halde

İskilipli Atıf Hoca’nın idam edilmesinin üzerinden 86 yıl geçti. Atıf Hoca’nın ölüm yıldönümünde yürekleri sızlatan bir gerçek daha gün yüzüne çıktı. Ankara İstiklal Mahkemesi Hakimi Kılıç Ali, karardan kısa bir süre önce gazetecilere İskilipli Atıf Hoca ve Babaeski Müftüsü Ali Rıza Efendi’nin ‘masum’ olduğunu söylemiş. Ancak mahkeme Hoca’yı idam etmekte tereddüt etmemiş.

Ankara İstiklal Mahkemesi Hakimi Kılıç Ali’nin karardan kısa bir süre önce gazetecilere ‘masum’ olduğunu söylediği İskilipli Atıf Hoca ve Babaeski Müftüsü Ali Rıza Efendi hakkında idam kararı verildiği ortaya çıktı. Mahkeme, pek çok sanığı ise elde bir delil bulunmamasına rağmen çeşitli hapis ve kürek cezasına çarptırmış.

Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş yıllarında Anadolu’nun çeşitli bölgelerinde yaptığı yargılamalarla çok sayıda idam cezası veren İstiklal Mahkemeleri, kararlarıyla tartışma konusu oldu. Özellikle, mahkeme heyetinin hukuk alt yapısı olmayan, dönemin asker kökenli milletvekillerinden oluşması ve ‘hiçbir kanuna bağlı kalmadan tamamen kendi vicdani kanaatleri ile’ karar vermeleri vicdanları yaraladı. Mahkemelerin kurulduğu bölgelerde bazı sözü geçenlerin muhalif ve sorun yaşadığı kişileri saf dışı bırakmak için hakimleri yönlendirdiği de iddialar arasında yer aldı.
Ahmet Nedim tarafından 1993 yılında yayına hazırlanan, “Ankara İstiklal Mahkemesi Zabıtları 1926” o dönemde yaşanan olaylara ışık tutuyor. İstiklal Mahkemesi kayıtları idama mahkum olan İskilipli Atıf Hoca’nın Şapka Kanunu’ndan yaklaşık 2 yıl önce kaleme aldığı “Frenk Mukallitliği ve Şapka (Batı Taklitçiliği ve Şapka)” adlı kitabından dolayı mahkeme karşısına çıkarıldığını ortaya koyuyor. Atıf Hoca’nın kitabı kanundan önce çıkardığını ve kanundan sonra piyasaya sürmediğini tanıkların şahitliğiyle anlatmasına rağmen mahkeme heyetinin suçlamalarına devam ettiği görülüyor. Mahkeme heyeti kanunun ardından toplatılan kitabın, Şapka Kanunu’na karşı Anadolu’da çıkan isyanları da İskilipli Atıf’ın kitabına bağlıyor.

HAKİM ‘MASUM’ DEDİ

İstiklal Mahkemeleri’yle ilgili en büyük tartışmalardan birisi de İskilipli Atıf Hoca ve Babaeski Müftüsü Ali Rıza Efendi hakkında verilen idam kararı oldu. Ahmet Nedim tarafından hazırlanan kitapta, Necip Fazıl Kısakürek’in “Son Devrin Din Mazlumları” adlı kitabın bir bölümüne yer veriliyor. Yargılamadan kısa bir süre sonra kitabı kaleme alan Kısakürek, İstiklal Mahkemesi hakimlerinden Afyon Milletvekili Kılıç Ali’nin bir resepsiyonda gazetecilerin sorularını yanıtladığı ve Atıf Hoca’nın da aralarında bulunduğu İstanbul sanıklarının suçsuzluğunu bildirdiğini ifade ediyor. Konu kitapta şu şekilde yer alıyor: “Atıf Hoca ve arkadaşlarının muhakemeleri bitmiş gibidir. Pek yakında iddia ve müdafaalar dinlenecek ve karar bildirilecektir. Edilen muhakemeler sonunda vardığımız kanaat şudur ki; son irtica hareketleriyle İstanbul’un hiçbir alakası olmamıştır. Esasen mahkemenin İstanbul’da bulunduğu zaman yapılan tahkikat da bu neticeyi vermiş ve ondan sonraki muhakemeler aynı şeyi teyit etmiştir.” Kısakürek kitabında bu açıklamanın devrin tüm İstanbul gazetelerinde yer aldığına işaret ediyor.
Aynı kitapta, savcının Babaeski Müftüsü Ali Rıza Efendi’nin idamı ve Atıf Hoca’nın da aralarında bulunduğu bazı sanıkları için üçer seneden az olmamak kaydıyla kürek cezasına ve bazı sanıkların da beraatini karar verildiği belirtiliyor.

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Google+ fotoğrafı

Google+ hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Log Out / Değiştir )

Connecting to %s

%d blogcu bunu beğendi: